Teraz jest miejscem nielegalnych wywózek śmieci i rajem dla złodziei kamienia.
Cmentarz powstał w XIX w. Dziś jest to trudna do przebrnięcia dżungla pełna samosiejek, traw, dzikich krzewów i pokrzyw. Tylko niektóre płyty nagrobne widać spod traw. Pełno tu dziur po wykopanych płytach nagrobnych.
– Od lat nikt się tym cmentarzem nie interesuje – mówi pan Marcin, który od 30 lat przechodzi tędy na swoją działkę. – Ktoś kradnie płyty nagrobne. To bije w ludzką godność.
– To miejsce ma swoją aurę, niesie spokój i ukojenie – to słowa pani Ani, która mieszka w pobliżu. – Teren przypomina trochę góry, ale żal ściska serce, jak władze miasta podchodzą do tego cmentarza. O polskie nekropolie podnosi się larum, a ten tu traktuje się jak wysypisko.
Przed wojną był to cmentarz komunalny (Bredower Friedhöfe). Został rozbudowany w 1905 r. Wówczas to porównywano go do Cmentarza Centralnego. Po wojnie część terenu zaorano, nazywając ją parkiem, a na części obrzeżnej wybudowano domki. O reszcie zapomniano. Zachował się tu m.in. pomnik mieszkańców Żelechowej, którzy zginęli w czasie I wojny światowej.
Napisy na płytach są już mało czytelne. Na jednej z płyt udaje się odczytać, że Johanna Wille zmarła w 1926 r., Robert Wille w 1937 r., a Max Wille w 1936 r. Pytany o zaniedbania cmentarza proboszcz parafii p.w. MB Ostrobramskiej ks. Czesław Baraniewicz mówił nam, że on też boleje, gdy widzi tak zaniedbane miejsce, gdzie chowani byli dawni mieszkańcy Żelechowej, ale niestety jest to miejsce podlegające miastu, a nie kościołowi.
Od kilku lat przypominamy o tym miejscu. ZUK zrobił nawet wspaniały projekt, którego realizacja miała kosztować 720 tys. Miasto zarezerwowało jednak na ten cel tylko 120 tys. zł.
– Za te pieniądze zdołamy uporządkować zieleń i poustawiać
nagrobki – obiecywała wówczas ówczesny rzecznik ZUK, Gabriela Wiatr.
Nasz komentarz
Polskie władze wykazują sporo energii, jeśli chodzi o cmentarze polskie na Białorusi, Litwie czy Ukrainie. Szacunek dla zmarłych może być, jak się okazuje, mocno wybiórczy. Szczecińskich decydentów znajdująca się na ich terenie stara nekropolia nie interesuje. Tu nie ma przyszłych wyborców.
Marek Rudnicki
Nekropolia przy ulicy Ostrowskiej na Żelechowie – tu też jest cmentarz. Równie piękny jak ten przy ul. Ku Słońcu. Niestety, zdewastowany.
Gęsta roślinność skrywa nieliczne nagrob...
Autor: Andrzej Szkocki
Utrwalacze pamieci o tych co zgotowali tragedie i pozostawili monoteizm religijny jako spuscizne po Hitlerze.
Niemcy z nagrobkow robili chodniki okazujac pogarde dla zmarlych.
Co za pomysl bycia dobrym dla budowniczych zla.
Ilu oprawcow z tych rodzin sie wywodzi ze pamietac o nich mamy.
Niech beda przekleci na wieki a pamiec po nich zniknie.
Jak tak tesknisz do SS-manow to w Glinnej zbudowali taki zolnierze 12 DW jako kopidoly bo nikt inny tego zrobic nie chcial.
Rozkaz to rozkaz - kapelan faszystowskiego kosciola promotora "Goot mit uns".
to może przekazac cmentarz tym,których rodziny tam leżą i niech Oni za uporzadkowanie zapłaca tak,jak my płacimy za zagraniczne cmentarze Polaków.
Dotyczy wszystkich cmentarzy niepolskich w Polsce, nie tylko tego na Żelechowie.
Najwyższy czas , aby skończyć z traktowaniem Polski jak dojną krowę do dojenia.
To dlatego jesteśmy biedni,a ci co o cmentarze swych ziomków w Polsce nie dbaja sa bogaci.
Bardzo bogaci.
@Szczecinianin - ty nie wiesz co to i gdzie był faszyzm ?
A może celowo manipulujesz?
nie będe komentował poprzedniego wpisu (pierwszego) bo komuś mózg odparowało po upałach, miejsce znam bardzo dobrze. Skupisko drobnych pijaczków, drobnych marihuanistów a nawet widziałem jednego amatora kleju czy rozpuchola. Wdzięczny jestem autorowi tematu i pokłon niski oddaje bo temat warty opisania, w okolicy powstaje prestiżowy punkt na ulicy Ostrowskiej po starym miejscu TP.SA i powstanie też osiedle mieszkaniowe. Przyjezdzać tam będą Niemcy, poważna konkurencja dla np. "Cafe 22" itp. co pomyślą sobie synowie wnuki tych którzy tam leżeli ( bo są już rozkopani a szczątki rozrzucone w krzakach po lewej stronie idąc w strone działek na ostrowskiej) też w ramach ciekawostki przypominam że na warszewie ul. Szczecińska/Wapienna był podobny cmentarzyk został zrobiony bardzo ładnie a tu traktujecie nas po macoszemu zapytam się czemu (Pewnie dla tego że tu nie mieszka tylu bogatych ludzi co tam)? Kolejna sprawa niech tylko Ukraina zapuści Wileński cmentarz to dopiero będzie szum na cały świat i 1/20 galaktyki.
którzy historii swojej nie znają a starają się propagować czyjąś, swoją drogą Nazistowskie Niemcy a te wcześniejsze to dwa inne światy. Przykład Polaków przed 39 i po 45. niby do 89 ale po 89 trudno mi to nazwać wolnym krajem. Inaczej zrobili nasi mniejsi bracia Pepicki a inaczej "my". Wracając do tematu nieruchomość przy ul. Ostrowskiej ciekawe jak będzie się prezentował gdzie będą jechali niemcy autokarami do hotelu mijajac piękny cmentarz swoich ojców, co miasto może powiedzieć w tej sprawie co nasz najlepszy prezydent Piotr Krzystek który jest najlepszym prezydentem licząc od pradawnych czasów miasta Stettina. Dawne cmentarze dziś parki np. ul. Liściasta mają oświetlenie a tu ? po weekendzie idąc przez cmentarz spokojnie można znaleść jakąś prezerwatywe czy coś w tym stylu a w nocy strach tam iść.
że idąc spacerkiem po tym cmentarzu znajdziemy fenomenalne dołki przy widocznych szczątkach pomników, dołki w kształcie prostokąta, może zmarli sami próbowali wstać ?
Każda kostka i każdy kamień jest do uczczenia bo nic nie wiadomo o ich życiu i przejściach,o ich myślach i strachach.Po prostu o życiu .To nieludzkie co napisano w pierwszych wpisach.oby Was to nie spotkało:(
niech ktoś przytuli autora pierwszego postu. Wydaje mi się, że tego bardzo potrzebuje :)
~Zelechovo
j.w.
Hitler mial honorowe obywtelstwo miasta Stettin i Szczecin bo jakas faszystowska administracja wymazac z pamieci zapomniala.
Krzystek ze swoim bratem to w mojej subiektywnej ocenie parafialna sciema co juma ile sie da za zaslugi dla zakonu z Niemiec co leczyl SS-manow z 4 DW Policyjnej i 28 Dw Walonskiej SS.
Za zaslugi dla gloryfikatorow zbrodni na Polakach jumnol PKP i Szczecinowi Szpital Kolejowy.
Tam umiescic trzeba tablice ten zakon Zydowskich dzieci nie leczyl w szpitalu grozy.
Pamiec o kosciolach utrwalic mozna np. z tej katedry wychodzili mordowac Polakow.
Piekne domy Stettina zbudowane za lupy okradanych Polakow ,takiej historii trzeba turystom przypominac.
Turysta Krzystek i jego parafialna gromada brata emigranta z Watykanu niech przekleta bedzie za brak pamieci o ofiarach Polakach.