Waloryzacja emerytur i rent 2009

Na podstawie ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych Zakład Ubezpieczeń Społecznych dokona – od 1 marca 2009 r. – waloryzacji emerytur i rent, podwyższenia świadczeń najniższych oraz dodatków do emerytur i rent.

Obok emerytur i rent wypłacanych z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych waloryzacji podlegać będą także świadczenia zlecone do wypłaty Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych (między innymi renty inwalidów wojennych i wojskowych). Świadczenia te do końca 2006 r. wypłacane były z FUS i podlegały refundacji z dotacji celowej budżetu państwa. Od 2007 r. świadczenia te finansowane są z odrębnego rozdziału wydatków budżetu państwa.

Na zasadach analogicznych jak emerytury i renty z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych zwaloryzowane zostaną również okresowe emerytury kapitałowe oraz emerytury pomostowe.

Szacuje się, że w wyniku waloryzacji podwyższone zostaną emerytury i renty, które wypłacane są przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, pobierane przez około 7,7 mln emerytów i rencistów, w tym około 0,2 mln osób otrzymujących emeryturę bądź rentę z FUS łącznie ze świadczeniem rolniczym.


Zgodnie z ustawą o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin, podwyżka rent inwalidów wojennych i wojskowych będzie polegać na przemnożeniu podstawy wymiaru przez wskaźnik waloryzacji 106,1 proc., a następnie na obliczeniu kwoty świadczenia według odpowiednich stawek, właściwych dla danego rodzaju renty.


Od 1 marca 2009 r. zostaną również ustalone nowe wysokości świadczeń najniższych. Podwyższenie ich nastąpi poprzez pomnożenie obowiązujących kwot przez wskaźnik waloryzacji – 106,1 proc.

W związku z tym od 1 marca 2009 r. kwoty świadczeń najniższych wzrosną:

•    emerytura, renta z tytułu całkowitej niezdolności do pracy oraz renta rodzinna
o 38,81 zł, z 636,29 zł do 675,10 zł,
•    renta z tytułu częściowej niezdolności do pracy o 29,86 zł, z 489,44 zł do 519,30 zł.

Kwoty najniższych rent przysługujących na podstawie ustawy o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych stanowią 120 proc. kwot świadczeń najniższych, o których mowa wyżej i wzrosną:

•    renta z tytułu całkowitej niezdolności do pracy w związku z wypadkiem lub chorobą zawodową oraz renta rodzinna wypadkowa o 46,57 zł, z 763,55 zł do 810,12 zł,
•    renta z tytułu częściowej niezdolności do pracy w związku z wypadkiem lub chorobą zawodową o 35,83 zł, z 587,33 zł do 623,16 zł.


Jednocześnie z podwyżką emerytur i rent od 1 marca nastąpi waloryzacja wskaźnikiem 106,1 proc. dodatków pielęgnacyjnych, dodatków dla sierot zupełnych, dodatków kombatanckich, dodatków kompensacyjnych, dodatków za tajne nauczanie, świadczeń pieniężnych dla żołnierzy zastępczej służby wojskowej przymusowo zatrudnianych w kopalniach węgla, kamieniołomach, zakładach rud uranu i batalionach budowlanych, świadczeń pieniężnych przysługujących osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i ZSRR, świadczeń w wysokości dodatku kombatanckiego, a także świadczeń pieniężnych przysługujących cywilnym niewidomym ofiarom działań wojennych. Wysokości tych dodatków i świadczeń po waloryzacji będą wynosiły:

•    Dodatek pielęgnacyjny, dodatek za tajne nauczanie      - 173,10 zł
•    Dodatek pielęgnacyjny dla inwalidy wojennego całkowicie niezdolnego do pracy i samodzielnej egzystencji    -  259,65 zł
•    Dodatek dla sieroty zupełnej    - 325,36 zł
•    Dodatek kombatancki, świadczenie w wysokości dodatku kombatanckiego - 173,10 zł
•    Dodatek kompensacyjny - 25,97 zł
•    Świadczenie pieniężne dla żołnierzy zastępczej służby wojskowej przymusowo zatrudnianych w kopalniach węgla, kamieniołomach, zakładach rud uranu i batalionach budowlanych – w zależności od liczby pełnych miesięcy trwania pracy - od 8,68 zł do 173,10 zł
•    Świadczenie pieniężne przysługujące osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz  osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i ZSRR – w zależności od liczby pełnych miesięcy trwania pracy - od 8,68 zł do 173,10 zł
•    Świadczenie pieniężne przysługujące cywilnym niewidomym ofiarom działań wojennych - 567,08 zł


Szacuje się, że miesięczny skutek waloryzacji emerytur i rent wypłacanych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych (bez rent socjalnych) wyniesie około 630 mln zł (z tego szacunkowy miesięczny skutek waloryzacji emerytur i rent z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych wyniesie około 622 mln zł).

Łączny miesięczny skutek waloryzacji z uwzględnieniem wzrostu dodatków związanych z waloryzacją oszacowano na około 653 mln zł.


Szacuje się, że w efekcie waloryzacji emerytur i rent oraz dodatków pielęgnacyjnych i dla sierot zupełnych przeciętne świadczenie emeryta/rencisty (któremu świadczenie wypłaca ZUS) wzrośnie o około 85 zł, przy czym:

•    przeciętna emerytura wzrośnie o około 91 zł,
•    przeciętna renta z tytułu niezdolności do pracy wzrośnie o około 67 zł,
•    przeciętna renta rodzinna wzrośnie o około 80 zł.


Szacuje się, że po waloryzacji, w marcu 2009 r. przeciętna emerytura/renta wypłacana przez ZUS wyniesie około 1 498 zł, przy czym:

•    emerytura - około 1 606 zł,
•    renta z tytułu niezdolności do pracy - około 1 190 zł,
•    renta rodzinna - około 1 394 zł.


Zgodnie z ustawą o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych kwota bazowa wynosi 100% przeciętnego wynagrodzenia pomniejszonego o potrącone od ubezpieczonych składki na ubezpieczenia społeczne w poprzednim roku kalendarzowym.

Od 1 marca 2009 r. wysokość kwoty bazowej wynosić będzie 2 578,26 zł.



Zgodnie z ustawą z dnia 27 czerwca 2003 r. o rencie socjalnej świadczenie to waloryzuje się na zasadach i w trybie określonych dla emerytur i rent z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

Szacuje się, że waloryzacja obejmie około 242 tys. osób pobierających renty socjalne, a miesięczny skutek waloryzacji tych rent wyniesie około 8 mln zł.



Zgodnie z ustawą z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych, świadczenia i zasiłki przedemerytalne waloryzuje się na zasadach i w terminach przewidzianych w ustawie o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

Szacuje się, że waloryzacja obejmie około 168 tys. osób pobierających świadczenia i zasiłki przedemerytalne, a miesięczny skutek waloryzacji tych świadczeń wyniesie około 8,6 mln zł.

---